Podloge za orah

 

PODLOGE ZA ORAH

Kao podloge za orah koriste se sejanci običnog-domaćeg oraha (juglans regia),crnog oraha (juglans nigra),madžurijskog oraha (juglans mandsshurica),japanski orah (juglans sieboldiana).Tu su zastupljeni royal (juglans nigra x juglans hindssi) i paradoks (juglans hindssi x juglans regia).U uslovima kontinentalne klime najviše se koristi sejanac običnog oraha.

Sejanci običnog oraha najviše se se koristi kao podloga za orah.On se kao podloga lako prilagođava različitim uslovima sredine.Najbolje je da se koristi zdravo seme prosečne mase oko 10g,najčešće sa stabala kraće vegetacije.Tolerantan je prema širokom rasponu pH vrednosti u zemljištu od 5,5-7,5. Krupni plodovi koji imaju neravnu ljusku i slabije ispunjenu jezgru,nisu pogodni za proizvodnju sejanaca.Takvi plodovi imaju slabiju klijavost i mali broj plodova u kilogramu.Za proizvodnju 1000 prvoklasnih podloga treba posejati oko 15 kilograma plodova.Jesenjom setvom se dobijaju razvijeniji sejanci što je značajno za postizanje boljeg uspeha prilikom kalemljenja.Nepovoljno svojstvo kao podloge je osetljivost prema bolestima posebno truležnici korena (armillaria mellea).Treba izdvojiti one biotipove koji se odlikuju kasnijim početkom vegetacije i ranijim završetkom vegetacije,ranijim stupanjem u rod,otpornost na niske temperature i bolesti,ujednačenim porastom i dr.

Crni orah ima prednost što je znatno manje bujan,a to utiče na raniju i redovniju rodnost sorti koje su na ovu podlogu kalemljene.Odlikuje se otpornošću prema truležnici korena i mastiljavoj bolesti.Nepovoljne osobine su inkompatibilnost sa nekim sortama oraha i kraći vek stabla (25-35 godina). Royal u novije vreme uzdvojeni su klonovi podloge za orah pod oznakom Vlach,WX211,RX1 i WIP3 koji su rezultat različitih kombinacija roditeljskih parova.Vlach je prvi subklon dobijen mikroprpagacijom podloge Paradoks. WX211 roditelji ove podloge su domaći orah i severnokalifornijski crni orah.Izuzetno je tolerantna na nematode i trulež korena,zbog toga se i koristi na zemljištima gde su u većoj meri prisutne nematode,pri čemu daje veliku bujnost stabala oraha. RX1 roditeljski parovi ove podloge su teksaški crni orah i domaći orah.Srednje bujna podloga i umereno je otporna na trulež korena. WIP3 podloga dibijena između paradoksa i domaćeg oraha.Ovaj hibrid je tolerantan na viruse,posebno na blackline (clrv-w ili crna noga). Oetljiva je na trulež vrata korena,dok su joj ostale osobine slične domaćem orahu. Paradoks je izuzetno bujna podloga.Mogla bi biti interesantna za pošumljavanje orahom,za vetrozaštitne pojaseve oraha i slično.Ova podloga je otporna na trulež korena i nematode.Mandžurijski orah ova vrsta oraha se preporučuje u nekim zemljama kao podloga zbog otpornosti prema niskim temperaturama.U prvoj godini je vrlo dobro srastanje na mestu kalemljenja,a lalemovi su manje razvijeni u odnosu na kalemove iste sorte na običnom orahu.Japanski orah ova podloga za plantažno gajenje oraha nije kod nas korišćena,malo se koristi i u drugim zemljama.U početku ima sporiji rast,a u petoj-šestoj godini brži  porast.U Rumuniji je stvorena selekcijom iz prirodne populacije oraha podloga Portval. Portval je bujna podloga,rodna,brzo formira krunu i otporna je na veći broj bolesti.Okalemljena ova podloga daje kvalitetne sadnice preko 1,5m visine,sa dobrom debljinom sadnica iznad spojnog mesta.

 

 

 

PSS Bačka Topola

Savetodavac : dipl.inž. Milan Jeremić