PSS Poljoprivredna stanica Novi Sad- Iskustva razvijenih zemalja u vođenju knjigovodstva na poljoprivrednom gazdinstvu

U zemljama sa razvijenom poljoprivredom odavno je uočena potreba praćenja i analize poslovnih rezultata poljoprivrednih gazdinstava. Tradicija vođenja knjigovodstva na tim gazdinstvima u nekim zemljama duga je više od jednog veka.

U Nemačkoj su načela sistematskog knjigovodstva u poljoprivredi poznata od kraja 18 veka. Vođenje knigovodstva doživelo je ekspanziju krajem 19 veka, a od 1953. godine u SR Nemačkoj je uvedena obaveza vođenje knjigovodstva , uz mogućnost da se pojedina gazdinstva oslobode te obaveze pod određenim uslovima. Troškove vođenja knjigovodstva delom je pokrivala država, a delom sama gazdinstva. Zahvaljujući višegodišnjem iskustvu, danas se na poljoprivrednim gazdinstvima u ovj zemlji vodi dvojno knjigovodstvo.

U Francuskoj je još 1925. godine osnovana institucija za vođenje knjigovodstva, pod nazivom Office Central de Compatibilite Agricole de Soisons. Glavna svrha ove  knjigovodstvene institucije je da se pomoću knjigovodstvenih podataka obezbedi poređenje između poljoprivrednih gazdinstava u cilju unapređenja njihove delatnosti. Posle drugog svetskog rata formirana je još jedna institucija za knjigovodstvo: Centre National de Compatibilite et Economie Rural, Paris. U praksi poljoprivrednih gazdinstava u francuskoj se najviše upotrebljava prosto Knjigovodstvo, koje se zasniva na metodološkim postavkama Laura, koje se primenjuju i u Švajcarskoj.

U Italiji se od 1926. godine vodi sistem prostog knjigovodstva. Beleške o privrednim promenama na gazdinstvu vode dirtektno vlasnici gazdinstava, a saradnoici regionalnih državnih instituta u toku godine više puta posećuju zemljiradnike i daju im potrebna upustva.

U Holandiji se vodi knjigovodstvo na poljoprivrednim gazdinstvima od 1940. godine. Poljoprivredno – ekonomski institut u Hagu pruža pomoć gazdinstvima kako u vođenju knjigovodstva , tako i u sastavljanju završnih računa i analizi poslovanja . Pri oceni poslovnih rezultata upoređuju se grupe sličnih gazdinstava formirane prema privrednim regionima, smeru proizvodnje i slično.

Evropska Unija definisala je knjigovodstvo na poljoprivrednom gazdinstvu kao merenje i sistemsku evidenciju svih resursa gazdinstava i svih ekonomskuh transakcija koje imaju finansijiske efekte. Prema ovom konceptu vođenje knjigovodstva na poljoprivrednom gazdinstvu treba da bude vrlo jednostavno.Vođenje dvojnog knjigovodstva ima neke prednosti , ali je ono suviše komplikovano za poljoprivrednike. Zbog toga većina zemalja EU usvojila je vođenje prostog knjigovodstva.

Obezbeđujući pouzdanu informacijonu ovim putem knjigovodstvene evidencije, zemlje sa visokorazvijenom poljoprivredom su u mogućnosti da uz pomoć poljoprivrednog savetodavstva, neprekidno utiču na poboljšanje menadzmenta i tehničko-tehnološke racionalizacije. Čime se stalno poboljšava konkurentska sposobnost poljoprivrednog gazdinstvana na domaćem i međunarodnom tržištu.

 

                                                                                                 Dipl.inž.Tatomir Srđanov